KEMOTERAPİ

kemoterapi


Kemoterapi ilaç kullanımı yoluyla kontrolsüz çoğalan ve istenmeyen kanserli hücrelerin yok edilmesidir. Cerrahi ve ışın tedavisi (radyoterapi) ile birlikte tümör tedavisinin çok önemli bir parçasıdır. Pek çok kemoterapi türü vardır, kemoterapi sırasında hissettikleriniz bir başkasının deneyiminden çok farklı olabilir.

Kim Tarafından Uygulanır?
Kemoterapi ile ilgilenen bilim dalına medikal onkoloji veya tıbbi onkoloji bu alanda çalışan doktora medikal onkolog( tıbbi onkolog) denir. Medikal onkoloji ayrı bir uzmanlık dalıdır; medikal onkolog tümör tedavisi konusunda uzmanlaşmış bir iç hastalıkları uzmanıdır.Tümör tedavisi bir ekip eşidir ve mutlaka bu ekibin tüm üyelerinin bulunduğu merkezlerde uygulanmalıdır. Medikal onkolog, radyasyon onkologu,cerrah ve radyoloji uzmanı bu ekibin vazgeçilmez elemanlarıdır. Kemoterapi uygulması bu konuda deneyimli ve eğitimli kemoterapi hemşireleri tarafından yapılır.

Kemoterapi uygulamasında amaç nedir?


  • Tümörün cinsine ve hastanın özelliklerine göre değişik nedenlerle kemoterapi uygulanabilir.
  • Tümörü tamamen yok etmek ve hastayı iyileştirmek için,
  • Tümörün yayılmasını engellemek veya gerilemesini sağlamak için,
  • Tümörün sebep olduğu belirtileri yok etmek için kemoterapi uygulanır.
  • Kemoterapi tek başına, ya da başka tedavilerin yanı sıra verilebilir. Diğer tedavilerin daha faydalı olmasına yardımcı olabilir. Kemoterapi, ameliyattan önce veya sonra, radyoterapi sırasında, öncesinde ve sonrasında verilebilir, ya da kemik iliği hücre transplantasyonundan önce yapılabilir.


Kemoterapi ilaçları nelerdir?
Kemoterapide çeşitli ilaçlar kullanılır. Bunların bir kısmı tümöre doğrudan etkili kemoterapötik ilaçlar ve hormonlar, bağışıklık sistemini kuvvetlendirici biyolojik ajanlardır. Bazı ilaçlar ise tümöre doğrudan etkili ilaçların yan etkilerini azaltmak veya yok etmek amacıyla kullanılır.

Kemoterapötik ilaçlar nasıl etki ederler?
Uygulanan ilaçlar kan yoluyla tüm vücuda dağılır. Tümör hücrelerinin büyümesine ve çoğalmasına engel olarak tümörün ölümüne neden olurlar. Diğer taraftan bu ilaçlar vücudumuzda bazı yerlerdeki normal hücreleri de etkileyerek çeşitli yan etkilere yol açarlar. Bazı hormon ve hormon karşıtı ilaçlar da aynı yolla tümör hücrelerini öldürür ve özel bazı tümör tiplerinin tedavisinde kullanılır. Bunlar dışında yukarıda sözü edilen birtakım biyolojik ajanlar hem tümör tedavisinde, hem de yan etkilerin önlenmesinde kullanılabilir. Bu maddeler genellikle vücutta normalde var olan bağışıklık sistemini çalıştırarak tümör hücrelerine karşı savaşı ve vücut direncini sağlayan maddelerdir. Tümör tedavisi sırasında dışarıdan da verilerek etkileri güçlendirilir.

Kemoterapi nasıl verilir?
Kemoterapi aşağıdaki yollardan biriyle verilir:

  • Damar içine enjeksiyon yolu ile (en sık kullanılan yöntem)
  • Ağızdan hap, kapsül ya da tablet şeklinde
  • Cilde sürülecek bir krem formunda
  • Vücut boşluklarına doğrudan uygulama
  • Birçok ilaç sindirim yolu ile emilemediği için damar yolu ile verilmektedir. Damar yoluyla verilen ilaçlar dolaşıma hemen katıldığı için etkileri çabuk olmaktadır. Bazen ilaçların uygulanmasında iki ya da üç yol birlikte kullanılır. İlacın nasıl verileceği doktor yada hemşireniz tarafından anlatılacaktır. Size verilen tedavide doktorunuza danışmadan değişiklik yapmayınız.


Kemoterapi niçin yan etki yapar?
Kemoterapi ilaçları istenmeyen hücreleri yok ederken vücudun normal hücrelerini de etkiler. Kemoterapiden en çok etkilenen normal vücut hücreleri kemik iliği, mide-bağırsak sistemi ve saç kökü hücreleri gibi en hızlı bölünen hücrelerdir. Bu nedenle en sık rastlanan yan etkiler yorgunluk, bulantı, kusma ve saç dökülmesidir.

Yan etkiler kullanılan ilaca sizin vücudunuzun bireysel tepkisidir. Bu nedenle her hasta için belirli bir yan etkiye ilişkin bir tahminde bulunmak güçtür. Bir kemoterapi uygulaması sonrası gözlemlediğiniz bir yan etkinin bir sonraki uygulama sonrası aynı olmadığını görebiliriz.

Kemoterapinin yan etkileriyle nasıl başa çıkacaksınız?
Kemoterapinin bir çok farklı yan etkisi olabilir: Halsizlik ve yorgunluk hali, kansızlık, iştahsızlık, kanama, kabızlık, ishal, saç dökülmesi, enfeksiyon riskinin artması, hafıza değişiklikleri, yutkunma zorluğu, bulantı ve kusma, kas ve sinir sistemindeki değişiklikler, ağrı, cinsellik ve üreme sistemindeki değişiklikler, cilt ve tırnaklarda değişiklikler, ödem ve idrar değişiklikleri, kemoterapinin olası yan etkileridir. Sıralanan yan etkiler bütün hastalarda görülmeyeceğinden yan etki listesinin uzun olmasından ötürü endişeye kapılmanıza gerek yoktur.


BURADASINIZ: Kanser Tedavisi Kemoterapi